Lunamatrona: is imballapipius.

Lunamatrona: is imballapipius.

Lunamatrona: is imballapipius.

 

Is imballapipius e is cantilenas acumpangiànt is giogus po unus cantu de miras. No si narànt sceti po nci passai s'ora ma serbiant puru po imparai a chistionai, a cannosci su spàtziu, su tempus su ritmu, is funtzionis sensorialis e s'afetuosidadi.

Una poriga de imballapipius ca is pipieddus imparànt ddis serbiant po si sci' cumportai cun is mannus, cun sa natura, po cannosci is stagionis e is animalis.

Duncas serbiant po educai is pipieddus.

Imballapipiu n. 1

Sciàcua sciàcua, cubeddu 'e àcua,

cubeddu 'e binu e contus no sciu.

Imballapipiu n. 2

Pèndullu pendiat e Crugullu dromiat,

chi no fessit de Pendullu

iant mortu a Crugullu.

Imballapipiu n. 3

Ninnajoi tenit un 'arbei,

candu dda mullit fait su pei

e ndi sciùsciat su casiddu

cantu eus arropau a Ninnajoi.

 

Imballapipiu n. 4

Conca arrundada teniat un'juu

e no ddu portàt a logu panù,

sceti a biti' pedra picada,

a contu teneus is corrus de conca arrundada.

 

Imballapipiu n. 5

Ohi, ohi su didu, ca mi dd'apu segau

torramindi su santidu ca mi nd'as tirau.

 

Imballapipiu n. 6

Pobidda mia m'at fatu macarronis,

mi nd'at fatu tres che is schidonis,

mi nd'est arrutu unu e m'at mortu su cani

pobiddedda mia torramindi a fai.

Imballapipiu n. 7

Pilloneddu de santa Luxia,

proit proit e fait titia,

pilloneddus de santu Millanu,

proit proit e fait budrellu.

Imballapipiu n. 8

Sa filla 'e tzia Cugurra (sa chi bendit farra)

m'at promìtiu una surra

fiat boghendimì farra...

Mi ddi 'òngiu unu spitzu

bellu asuta de su bratzu

e a color 'e sartzitzu

sa petza mi ddi fatzu;

invècias de s'inchietai

ddi pigat a arri' e a scrillitai,

pensu de dda sighi': ah!ah!ah!ah!

Imballapipiu n. 9

Martzu sicu, messaju arricu

abrili proxosu, messaju diciosu;

martzu cun is froris, abrili cun is bastonis.

Imballapipiu n. 10

Acua e soli, annada 'e lori;

àcua e bentu, annada 'e sramentu.

Imballapipiu n. 11

Circhiolla a mangianu, cras tempus malu,

circhiolla a merì, cras bona dii.

 

Baballoti baballoti.

Candu is mannus narànt custa imballapipius a is pipieddus, ddis fadiant su chillilliti puru, movendu sa manu in totu su corpus de sa criaturedda cumenti e chi fessit unu baballoti diaderus.

Baballoti baballoti

su chi bessit a de noti

su chi bessit a de 'ii

po ti ndi papai a ti.

Sacu 'e trigu.

Una mannu pigàt a pala una criaturedda e ddu santziàt, narendu:

Sacu sacu

sacu 'e trigu

sacu 'e terra

sbuida sbuida

a terra.

Serra serra.

Sa mama (o un'atru mannu) si poniat sa criatura me is genugus, e naràt:

Serra serra

palas a terra

palas a muru

su topi est mudu

totu sa noti

totu sa dii

fai su letu

e crocadì.

 

Tzaca manedda.

Candu su pipieddu imparàt a tzacai is manus, is mannus dd'imparànt a nai:

Tzaca manedda

ca benit babu

e ddu portat a ciuciù

a cuaddu

e ddu portat a binnennai

tzaca manedda

ca benit babai.

 

Su procu.

Gioghendu cun is manus de unu pipiu, is mannus dd'amostànt is didus a unu a unu e, incarrerendu cun su didu mannu, narànt:

Custu est su procu

custu dda mortu

custu dd'at abruschiau

custu si dd'at papau

e a custu, piu piu,

ca no ndi dd'ant lassau.

 

Babajola babajola.

Custa imballapipius dda narànt is pipieddus etotu. Candu agatànt una babajola, dda pigànt abellu abellu, si dda poniant in su pramu de sa manu e ddi narànt:

Babajola babajola

piga su libru e bai a scola

piga s'aneddu e bai a cojai

babajola pesa a bolai.

Calixerta calixerta.

Is mannus imparànt a is pipieddus a stimai sa natura po mesu de is imballapipius puru. A esempru candu unu pipieddu biriat una calixerta, naràt:

Calixerta calixerta

mama tua est a sa festa

babu tuu est a traballai

tzirigherta torradinci a andai.

Sitzigorru.

Po fai caminai a unu sitzigorru, is pipieddus narànt:

Sitzigorru boga is corrus

chi no ddus bogas

ti pistu e ti maciullu

e apustis ti nci papu

 

o desinuncas

Sitzigorru boga is corrus

chi no ddus bogas

ti pistu e ti maciullu

boga is corrus asino' ti 'òciu

Girudundu.

Is pipieddus si pigànt po manu e girànt in tundu canta canta e, acabau su cantu, s'ingenugànt.

Acaristia custus cantus si ddus eus scarèscius!

 

 

Traduxidura fata de: "Po no si ndi scaresci. Giochi tradizionali, filastrocche, rituali magici e medicina popolare", a cura dei ragazzi che hanno partecipato al laboratorio, 2000.